Oblicz, kiedy przedawnia się roszczenie ze sprzedaży. Zgodnie z art. 554 Kodeksu cywilnego roszczenia o zapłatę ceny i o wydanie rzeczy sprzedanej przedawniają się po 2 latach. Inne roszczenia ze sprzedaży podlegają ogólnemu 6-letniemu terminowi z art. 118 KC — z regułą upływu na koniec roku kalendarzowego.
Podstawa prawna
- art. 554 Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93) ↗
Obowiązuje od: 9. 7. 2018
- art. 118 Kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93) ↗
Obowiązuje od: 9. 7. 2018
Przedawnienie roszczeń ze sprzedaży — art. 554 i 118 KC
Roszczenia z umowy sprzedaży mogą dotyczyć zarówno zapłaty ceny (po stronie sprzedawcy), jak i wydania rzeczy lub odszkodowania (po stronie kupującego). Terminy ich przedawnienia różnią się w zależności od charakteru roszczenia.
Krótki termin 2-letni z art. 554 KC
Art. 554 KC ustanawia dwuletni termin przedawnienia specyficznie dla roszczeń wynikających z umowy sprzedaży: roszczenia sprzedawcy o zapłatę ceny oraz roszczenia kupującego o wydanie rzeczy. Termin ten jest znacznie krótszy niż ogólny termin 6-letni z art. 118 KC i nie podlega regule końca roku.
Ogólny termin 6-letni z art. 118 KC
Roszczenia ze sprzedaży nieobjęte art. 554 KC (np. odszkodowawcze za wadę, wynikające z gwarancji lub rękojmi ponad ustawowe) podlegają 6-letniemu terminowi z art. 118 KC. Ważna cecha: termin ten upływa z końcem roku kalendarzowego (art. 118 zdanie 2 KC — reguła obowiązująca od 2018 roku), co oznacza w praktyce przedłużenie czasu na działanie.
Reforma KC z 2018 roku
Ustawa z 13 kwietnia 2018 roku zredukowała ogólny termin przedawnienia z 10 do 6 lat i jednocześnie wprowadziła regułę upływu terminu z końcem roku. Zmiany weszły w życie 9 lipca 2018 roku. Dla roszczeń wymagalnych przed tą datą stosuje się przepisy intertemporalne — może być właściwy termin 10-letni, jeśli upłynął wcześniej.
Przerwanie biegu przedawnienia
Bieg przedawnienia można przerwać m.in. przez wniesienie pozwu, złożenie wniosku o zawezwanie do próby ugodowej lub uznanie roszczenia przez dłużnika. Po przerwie termin biegnie od nowa. Warto też rozważyć zawieszenie terminu, gdy strony prowadzą mediację (art. 123 §1 pkt 3 KC).
Często zadawane pytania — przedawnienie ze sprzedaży
Kiedy przedawniają się roszczenia ze sprzedaży?
Art. 554 KC stanowi, że roszczenia z umowy sprzedaży (o zapłatę ceny lub o wydanie rzeczy) przedawniają się z upływem 2 lat. Inne roszczenia ze sprzedaży (np. odszkodowawcze) podlegają ogólnemu terminowi 6 lat z art. 118 KC, przy czym termin upływa z końcem roku kalendarzowego.
Od kiedy biegnie termin przedawnienia z art. 554 KC?
Termin 2-letni biegnie od dnia wymagalności roszczenia — czyli od dnia, gdy świadczenie (zapłata ceny lub wydanie rzeczy) powinno być spełnione. Jeśli umowa nie wskazuje daty — od wezwania do zapłaty (art. 455 KC).
Co oznacza reguła końca roku przy 6-letnim przedawnieniu?
Art. 118 KC zdanie 2 stanowi, że terminy przedawnienia 6-letniego upływają z końcem roku kalendarzowego. Np. roszczenie wymagalne 15 marca 2020 r. przedawnia się 31 grudnia 2026 r. — a nie 15 marca 2026 r. To ważna ulga dla wierzycieli.
Czy reguła końca roku dotyczy też 2-letniego terminu z art. 554?
Nie. Reguła końca roku z art. 118 KC zdanie 2 dotyczy wyłącznie terminów 6-letnich. Krótszy termin 2-letni z art. 554 KC upływa dokładnie dwa lata od wymagalności roszczenia, bez przedłużenia do końca roku.
Czy sprzedawca może domagać się zapłaty po 2 latach?
Po upływie 2-letniego terminu przedawnienia roszczenie sprzedawcy o zapłatę ceny staje się roszczeniem naturalnym — można go dochodzić sądownie, ale kupujący może skutecznie podnieść zarzut przedawnienia i sąd oddali pozew. Warto więc działać przed upływem terminu.
Jak liczyć termin dla kupującego — roszczenie o wydanie rzeczy?
Roszczenie kupującego o wydanie kupionej rzeczy przedawnia się, zgodnie z art. 554 KC, po 2 latach od dnia, gdy sprzedawca miał wydać rzecz. Jeśli sprzedawca opóźnia się z wydaniem, kupujący powinien jak najszybciej podjąć działania prawne lub przerwać bieg przedawnienia.