Oblicz termin przedawnienia roszczenia stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu zgodnie z art. 125 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1061). Roszczenia z wyroku lub nakazu zapłaty przedawniają się po upływie 6 lat od daty prawomocności. Świadczenia okresowe (alimenty, renty) — po 3 latach.
Podstawa prawna
- art. 125 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Obowiązuje od: 9. 7. 2018
- art. 118 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Obowiązuje od: 9. 7. 2018
Przedawnienie roszczeń z wyroku — art. 125 KC
Art. 125 Kodeksu cywilnego reguluje szczególny przypadek przedawnienia — gdy roszczenie zostało już stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub ugodą zawartą przed sądem. W takim przypadku ogólny termin przedawnienia (6 lat lub 3 lata) zostaje zastąpiony terminem 6-letnim, liczonym od daty uprawomocnienia się orzeczenia.
Dlaczego 6 lat, a nie ogólny termin?
Ujednolicony 6-letni termin pełni ważną funkcję — zapewnia pewność prawa. Wierzyciel, który wygrał sprawę sądową, ma 6 lat na egzekucję zasądzonego roszczenia. Przed reformą z 2018 r. termin wynosił 10 lat, co uznano za zbyt długie. Skrócenie do 6 lat mobilizuje wierzycieli do szybszego wszczęcia egzekucji.
Świadczenia okresowe — termin 3-letni
Jeśli orzeczenie obejmuje świadczenia okresowe (np. alimenty, renty), to każde takie świadczenie przedawnia się osobno po 3 latach od daty jego wymagalności. Przykład: zaległe alimenty za styczeń 2022 przedawniają się w październiku 2025 r. Dlatego wierzyciel powinien regularnie egzekwować świadczenia lub przynajmniej przerywać bieg ich przedawnienia.
Przerwanie i zawieszenie biegu przedawnienia
Bieg 6-letniego terminu z art. 125 KC można przerwać przez wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Z chwilą umorzenia egzekucji bez zaspokojenia wierzyciela termin biegnie od nowa. Warto więc regularnie składać wnioski egzekucyjne, jeśli egzekucja jest bezskuteczna, ale dłużnik może w przyszłości uzyskać majątek.
Różne typy orzeczeń
- Wyrok zaoczny — staje się prawomocny po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia sprzeciwu
- Nakaz zapłaty — prawomocny po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia sprzeciwu/zarzutów
- Wyrok — prawomocny po upływie terminu do apelacji lub po wydaniu wyroku II instancji
- Ugoda sądowa — staje się skuteczna z chwilą zatwierdzenia przez sąd
Często zadawane pytania — przedawnienie z wyroku
Jaki jest termin przedawnienia roszczeń z wyroku?
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem 6 lat (art. 125 § 1 KC). Termin ten biegnie od daty uprawomocnienia się orzeczenia. Jest to zmiana z 2018 r. — poprzednio termin wynosił 10 lat.
Czy sąd może przedłużyć termin przedawnienia?
Tak. Art. 125 § 1 KC pozwala sądowi na przedłużenie terminu przedawnienia w wyjątkowych okolicznościach. Sąd może ustalić termin dłuższy niż 6 lat, jeśli jest to uzasadnione szczególnymi okolicznościami — np. gdy dłużnik celowo ukrywał majątek lub działał w złej wierze.
Co to są świadczenia okresowe?
Świadczenia okresowe to powtarzające się regularne płatności wynikające z prawomocnego orzeczenia, takie jak alimenty, renty, zasądzone odsetki. Zgodnie z art. 125 § 1 KC roszczenia o świadczenia okresowe, stwierdzone orzeczeniem, przedawniają się po upływie 3 lat od daty wymagalności każdego świadczenia.
Kiedy biegnie termin przedawnienia?
Termin 6 lat biegnie od daty uprawomocnienia się orzeczenia. Dla świadczeń okresowych termin 3-letni biegnie osobno od dnia wymagalności każdego świadczenia. Jeśli dłużnik uzna roszczenie (np. przez częściową zapłatę), termin biegnie od nowa.
Jakie orzeczenia stwierdzają roszczenia?
Art. 125 KC dotyczy: prawomocnych wyroków sądów, nakazów zapłaty w postępowaniu upominawczym i nakazowym, ugód sądowych zatwierdzone przez sąd, orzeczeń sądów polubownych (arbitrażowych). Nie dotyczy zwykłych ugód pozasądowych — te podlegają zwykłym terminom przedawnienia.