Przedawnienie roszczeń majątkowych jest jedną z kluczowych instytucji prawa cywilnego, chroniącą dłużników przed dochodzeniem bardzo starych roszczeń. Art. 117 KC stanowi zasadę — roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Art. 118 KC określa terminy: ogólny 6-letni i 3-letni dla roszczeń okresowych i gospodarczych.

Zawieszenie biegu przedawnienia

Zawieszenie biegu przedawnienia oznacza, że termin nie biegnie przez określony czas — a po ustaniu przyczyny zawieszenia biegnie dalej (nie od nowa). Różni się to od przerwania biegu, po którym termin biegnie od początku. Główne przyczyny zawieszenia to: władza rodzicielska (roszczenia dzieci przeciwko rodzicom), brak pełnej zdolności do czynności prawnych, trwanie małżeństwa i siła wyższa.

Przykłady zawieszenia

• Małoletni 5-letnie dziecko ma roszczenie przeciwko rodzicom — termin zawieszony do 18 roku życia
• Roszczenie małżonka — termin zawieszony przez czas trwania małżeństwa
• Pandemia COVID-19 — specjalne przepisy o zawieszeniu terminów (2020 r.)

Przerwanie biegu a zawieszenie

Zawieszenie (termin biegnie dalej po ustaniu przyczyny) różni się fundamentalnie od przerwania (termin biegnie od nowa). Przerwanie następuje przez: każdą czynność przed sądem, uznanie roszczenia przez dłużnika, wszczęcie mediacji. Po przerwaniu termin zaczyna biec od zera, co jest korzystniejsze dla wierzyciela.

Zarzut przedawnienia

Sąd nie uwzględnia przedawnienia z urzędu — dłużnik musi sam podnieść zarzut przedawnienia w postępowaniu sądowym. Sąd może jednak odmówić uwzględnienia zarzutu, jeśli jest to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 117¹ KC). Dotyczy to zwłaszcza roszczeń konsumentów, gdzie sąd bada przedawnienie z urzędu.