Zgodnie z art. 867 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1061), jeśli umowa spółki cywilnej nie stanowi inaczej, udziały wspólników w zyskach i stratach są równe — niezależnie od wysokości wkładu każdego ze wspólników.
Podstawa prawna
- art. 867 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2024
Równy udział w zyskach i stratach spółki cywilnej
Zasada równego udziału w zyskach i stratach jest jedną z fundamentalnych reguł funkcjonowania spółki cywilnej. Art. 867 KC ustanawia tę zasadę jako domyślną, co oznacza, że ma zastosowanie zawsze wtedy, gdy umowa spółki nie określa innych proporcji.
Zasada równości udziałów
Zgodnie z art. 867 KC udziały wspólników w zyskach i stratach są równe, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Równość ta obowiązuje bez względu na to, czyje wkłady były wyższe. Wspólnik, który wniósł 90% kapitału, ma taki sam udział w zyskach jak wspólnik z 10% wkładu — o ile umowa nie postanawia inaczej.
Zasada niepodzielności udziałów
Ważną cechą art. 867 KC jest jego charakter bezwzględnie obowiązujący. Umowa spółki nie może wyłączyć żadnego wspólnika od udziału w zyskach ani w stratach. Nawet jeśli wspólnicy zgodzą się, że jeden z nich nie będzie uczestniczył w zyskach, takie postanowienie jest nieważne z mocy prawa.
Zmiana proporcji w umowie spółki
Wspólnicy mogą swobodnie kształtować proporcje udziałów w umowie spółki. Mogą ustalić podział proporcjonalny do wkładu, podział według kompetencji lub każdy inny sposób. Umowa spółki cywilnej nie wymaga formy notarialnej — wystarczy forma pisemna.
Straty spółki cywilnej
Zasada równości stosuje się również do strat. Jeśli spółka poniosła stratę, obciąża ona wspólników po równo. Wspólnik nie może argumentować, że jego udział w stratach powinien być niższy ze względu na niższy wkład — chyba że umowa stanowi inaczej.
Często zadawane pytania — równy udział w zyskach spółki cywilnej
Czy zyski w spółce cywilnej dzielą się po równo?
Zgodnie z art. 867 KC, jeśli umowa spółki cywilnej nie stanowi inaczej, udziały wspólników w zyskach i stratach są równe — bez względu na wysokość wkładu każdego ze wspólników. Jest to tzw. reguła domyślna.
Czy wkład wpływa na udział w zyskach?
Według art. 867 KC domyślnie — nie. Udziały są równe niezależnie od wkładu. Jednak wspólnicy mogą w umowie spółki ustalić inne proporcje, np. proporcjonalnie do wkładu lub w dowolny inny sposób.
Czy można zwolnić wspólnika z udziału w stratach?
Nie. Umowa spółki nie może wyłączać jednego wspólnika od udziału w stratach. Art. 867 KC ma charakter bezwzględnie obowiązujący — nawet jeśli wspólnicy postanowią inaczej w umowie, postanowienie to jest nieważne.
Czy można wyłączyć wspólnika z zysków?
Podobnie jak w przypadku strat, nie można wyłączyć wspólnika z udziału w zyskach. Nawet jeśli umowa spółki stanowi, że jeden wspólnik nie uczestniczy w zyskach, takie postanowienie jest nieważne z mocy prawa.
Jakie zasady podziału zysków obowiązują bez umowy?
Bez umowy lub gdy umowa milczy w tym zakresie, zyski i straty dzielone są po równo między wszystkich wspólników. Nie ma znaczenia, czyje wkłady były wyższe ani jaka była rola każdego wspólnika w prowadzeniu spraw spółki.