Pracownikowi, którego stanowisko zostało zlikwidowane z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, przysługuje odprawa pieniężna. Zgodnie z art. 104 Kodeksu pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) jej wysokość zależy od stażu pracy u pracodawcy: do 2 lat — 1 miesiąc, 2–8 lat — 2 miesiące, powyżej 8 lat — 3 miesiące wynagrodzenia.
Podstawa prawna
- art. 104 Kodeks pracy (Dz.U. 2023 poz. 1465) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2023
Odprawa przy likwidacji stanowiska — zasady 2026
Likwidacja stanowiska pracy to jedna z najczęstszych przyczyn rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Pracownicy dotknięci taką decyzją mają prawo do odprawy pieniężnej, która stanowi rekompensatę za utratę zatrudnienia z przyczyn od nich niezależnych.
Warunki przyznania odprawy
Prawo do odprawy przy likwidacji stanowiska wymaga spełnienia trzech warunków: pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, rozwiązanie stosunku pracy następuje wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracownika (likwidacja stanowiska), oraz nastąpiło rozwiązanie umowy (wypowiedzenie lub porozumienie stron z inicjatywy pracodawcy).
Trzy progi stażowe
Wysokość odprawy jest uzależniona od długości stażu pracy u pracodawcy, który dokonuje zwolnienia. Staż do 2 lat daje prawo do odprawy w wysokości 1 miesięcznego wynagrodzenia. Staż od 2 do 8 lat — 2 miesięczne wynagrodzenia. Staż powyżej 8 lat — 3 miesięczne wynagrodzenia. Każdorazowo obowiązuje limit 15-krotności minimalnego wynagrodzenia.
Odprawa a wynagrodzenie za czas wypowiedzenia
Odprawa jest odrębnym świadczeniem od wynagrodzenia za czas wypowiedzenia. Pracownikowi przysługuje zarówno normalne wynagrodzenie za pracę w okresie wypowiedzenia (lub odszkodowanie zamiast wypowiedzenia), jak i odprawa. Oba świadczenia są niezależne od siebie.
Termin i forma wypłaty odprawy
Odprawa powinna być wypłacona najpóźniej w dniu rozwiązania stosunku pracy. Pracodawca powinien wykazać ją na odcinku płacowym lub w odrębnym piśmie. Opóźnienie w wypłacie rodzi obowiązek zapłaty odsetek ustawowych za każdy dzień zwłoki (art. 481 KC w zw. z art. 300 KP).
Często zadawane pytania — odprawa przy likwidacji stanowiska
Czy pracownikowi przysługuje odprawa przy likwidacji stanowiska?
Tak, jeśli pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników i likwidacja stanowiska jest wyłączną przyczyną rozwiązania umowy. Odprawa przysługuje na podstawie art. 104 KP w związku z ustawą o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Jak liczyć staż pracy do obliczenia wysokości odprawy?
Do obliczenia odprawy przy likwidacji stanowiska liczy się wyłącznie ciągły staż pracy u danego pracodawcy. Nie sumuje się staży u różnych pracodawców, chyba że zakład pracy przeszedł do nowego właściciela w trybie art. 231 KP — wtedy staż jest kontynuowany.
Czy można jednocześnie dochodzić odprawy i odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie?
Tak. Jeśli rozwiązanie umowy jest niezgodne z prawem (np. naruszono przepisy o wypowiedzeniu chronionemu pracownikowi), pracownik może żądać zarówno odszkodowania lub przywrócenia do pracy, jak i odprawy przy likwidacji stanowiska — to odrębne roszczenia wynikające z różnych tytułów prawnych.
Co to jest "wyłączna przyczyna" likwidacji stanowiska?
Wyłączna przyczyna oznacza, że jedynym powodem wypowiedzenia jest likwidacja stanowiska — nie ma żadnych okoliczności po stronie pracownika (nieodpowiednia wydajność, naruszenia dyscypliny itp.). Jeśli pracodawca powołuje się zarówno na likwidację stanowiska, jak i na przyczyny dotyczące pracownika, może nie przysługiwać odprawa.
Czy odprawa przy likwidacji stanowiska przysługuje przy umowie na czas określony?
Tak, przepisy o odprawie stosuje się do wszystkich rodzajów umów o pracę, w tym umów na czas określony. Kluczowe jest spełnienie warunków: min. 20 pracowników, przyczyna leżąca po stronie pracodawcy i rozwiązanie umowy (w tym nieprzedłużenie umowy terminowej z przyczyn pracodawcy).
Jak odprawa ma się do wypowiedzenia umowy przez pracownika?
Jeśli pracownik sam złoży wypowiedzenie (np. dlatego, że pracodawca zaproponował niekorzystne warunki pracy), co do zasady nie nabywa prawa do odprawy. Wyjątek: gdy zmiana warunków jest tak niekorzystna, że pracownik może powołać się na przyczyny leżące po stronie pracodawcy. Wymaga to oceny sądu pracy.