Przeniesienie własności nieruchomości w Polsce bezwzględnie wymaga formy aktu notarialnego. Art. 158 Kodeksu cywilnego stanowi, że umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, a to samo dotyczy umowy przenoszącej własność, zawartej w wykonaniu powyższego zobowiązania. Naruszenie tego wymogu powoduje nieważność umowy.

Taksa notarialna — stawki

Maksymalne stawki taksy notarialnej określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości. Są one degresywne — im wyższa wartość nieruchomości, tym niższa procentowa stawka. Dla nieruchomości do 60 000 zł stawka wynosi 3%, dla wartości 60 000–1 000 000 zł — 2%, a powyżej 1 000 000 zł obowiązuje stawka 1% od nadwyżki plus kwota stała.

Podatek PCC przy zakupie nieruchomości

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) przy sprzedaży nieruchomości wynosi 2% wartości rynkowej i płaci go nabywca. PCC pobierany jest przez notariusza przy sporządzaniu aktu. Nie ma miejsca przy zakupie od dewelopera (zakup podlega VAT). Darowizny w bliskiej rodzinie (linia prosta: rodzic, dziecko, wnuki, dziadkowie) objęte są zwolnieniem z podatku od darowizn po spełnieniu warunków z ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Koszty dodatkowe

• Opłata sądowa za wpis do KW: 200 zł (przeniesienie prawa własności)
• Podatek od darowizny (dla dalszej rodziny lub obcych): wg skali grupowej
• Koszty odpisu aktu notarialnego: ok. 6 zł/strona
• Wynagrodzenie pośrednika nieruchomości: zazwyczaj 2-3% ceny

Forma zobowiązująca a przenosząca

Art. 158 KC wprowadza wymóg aktu dla dwóch czynności: umowy zobowiązującej (np. umowy przedwstępnej sprzedaży) i umowy przenoszącej własność. Oznacza to, że umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości — aby wywołała silniejsze skutki (roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej) — powinna być w formie aktu notarialnego. Umowy w zwykłej formie pisemnej mają słabszy skutek prawny.