Rozgraniczenie gruntów to postępowanie służące ustaleniu przebiegu granic nieruchomości, gdy stały się sporne lub nieczytelne. Koszty postępowania reguluje art. 152 KC, który ustanawia zasadę solidarnego ponoszenia kosztów: właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a koszty rozgraniczenia i koszty utrzymania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.

Co wchodzi w skład kosztów rozgraniczenia?

Koszty rozgraniczenia obejmują wynagrodzenie geodety za prace terenowe, pomiary i sporządzenie dokumentacji geodezyjnej. W postępowaniu sądowym dochodzą koszty sądowe: opłata od wniosku (200 zł), wynagrodzenie biegłego geodety powołanego przez sąd i koszty rozpraw. Koszty geodety w trybie administracyjnym zazwyczaj wynoszą 1 500–5 000 zł, w trybie sądowym mogą być wyższe.

Tryb administracyjny i sądowy

Rozgraniczenie może odbywać się w trybie administracyjnym (wójt/burmistrz) lub sądowym (gdy strony nie dojdą do porozumienia lub zażądają przekazania do sądu). Tryb administracyjny jest szybszy i tańszy, ale wymaga zgody obu stron. Tryb sądowy daje możliwość zaskarżenia i uzyskania prawomocnego orzeczenia.

Urządzenia na granicy

Art. 154 KC reguluje kwestię urządzeń (murów, płotów, miedz, rowów) stojących na granicy między sąsiadującymi gruntami. Co do zasady są one wspólnym użytkiem obu właścicieli, a koszty ich utrzymania ponoszą po połowie. Przepis ma charakter dyspozytywny — strony mogą umówić się inaczej.

Dopłata przy nierównym rozgraniczeniu

Sąd ustalający przebieg granicy może przy okazji przyznać jednemu z właścicieli dopłatę pieniężną (art. 154 § 2 KC), jeśli sprawiedliwe wytyczenie granicy w terenie wiąże się z nierówną korzyścią majątkową dla stron. Dopłata ma wyrównać wartość gruntów po rozgraniczeniu.