Zgodnie z art. 731 Kodeksu cywilnego (Dz.U. 2024 poz. 1061), roszczenia z tytułu umowy rachunku bankowego przedawniają się z upływem 2 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Ten termin nie dotyczy jednak wkładów oszczędnościowych, które korzystają z dłuższego, ogólnego terminu 10-letniego.
Podstawa prawna
- art. 731 Kodeks cywilny (Dz.U. 2024 poz. 1061) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 2024
Przedawnienie roszczeń z rachunku bankowego — zasady
Przedawnienie roszczeń bankowych stanowi jeden z najważniejszych mechanizmów ochrony interesów zarówno banków, jak i klientów. Art. 731 KC ustanawia 2-letni termin przedawnienia dla roszczeń wynikających z umowy rachunku bankowego. Po jego upływie bank może skutecznie podnieść zarzut przedawnienia i odmówić realizacji roszczenia.
Termin 2-letni — od kiedy liczy się bieg?
Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Dla rachunku bankowego oznacza to najczęściej moment, w którym bank powinien dokonać wypłaty środków, odmówił uznania reklamacji lub gdy upłynął termin do wykonania zobowiązania umownego. Termin ten jest zawity — raz rozpoczęty biegnie nieprzerwanie, chyba że dojdzie do jego przerwania.
Wyłączenie dla wkładów oszczędnościowych
Art. 731 KC wyraźnie stanowi, że 2-letni termin nie ma zastosowania do roszczeń dotyczących wkładów oszczędnościowych. Wkłady oszczędnościowe korzystają z ogólnego, 10-letniego terminu przedawnienia przewidzanego w art. 118 KC. Jest to istotne zróżnicowanie, które ma znaczenie praktyczne przy dochodzeniu roszczeń dotyczących lokat oszczędnościowych i książeczek mieszkaniowych.
Skutki przedawnienia
Po upływie terminu przedawnienia dłużnik (bank) może podnieść zarzut przedawnienia. Jest to zarzut materialno prawny — sąd bierze go pod uwagę z urzędu, nawet jeśli dłużnik sam go nie podniesie. Skutkiem jest oddalenie powództwa jako niemającego oparcia w prawie materialnym. Ważne jest jednak, że samo przedawnienie nie powoduje wygaśnięcia roszczenia — bank nadal jest zobowiązany, ale nie może być przymusowo zmuszony do jego spełnienia.
Przerwanie biegu przedawnienia
Przedawnienie biegnie na nowo w przypadku przerwania jego biegu. Do przerwania dochodzi przez: wszczęcie postępowania przed sądem, mediację, czynność przed organem rentowym, a także przez uznanie roszczenia przez dłużnika. Po przerwaniu termin przedawnienia biegnie na nowo — wcześniejszy okres nie jest wliczany.
Często zadawane pytania — przedawnienie rachunku bankowego
Kiedy przedawniają się roszczenia z rachunku bankowego?
Zgodnie z art. 731 Kodeksu cywilnego, roszczenia z tytułu umowy rachunku bankowego przedawniają się z upływem 2 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jest to termin zawity — po jego upływie dłużnik (bank) może skutecznie podnieść zarzut przedawnienia.
Czy wkłady oszczędnościowe podlegają 2-letniemu przedawnieniu?
Nie. Art. 731 KC wyraźnie wyłącza stosowanie 2-letniego terminu przedawnienia do roszczeń dotyczących wkładów oszczędnościowych. Wkłady oszczędnościowe korzystają z dłuższego, ogólnego terminu przedawnienia wynoszącego 10 lat.
Jak obliczyć termin przedawnienia rachunku bankowego?
Termin przedawnienia liczy się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Dla rachunku bankowego jest to zazwyczaj dzień, w którym bank odmówił wypłaty środków lub dnia, w którym upłynął termin do wykonania zobowiązania. Następnie dodaje się 2 lata — termin przedawnienia upływa o północy ostatniego dnia dwuletniego okresu.
Czy przerwanie biegu przedawnienia jest możliwe?
Tak. Przedawnienie może być przerwane przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw, a także przez wszczęcie postępowania przed sądem polubownym. Przerwanie powoduje, że okres przedawnienia przed przerwą nie jest wliczany — po przerwie termin biegnie na nowo.
Ile lat na dochodzenie roszczeń bankowych?
Standardowo jest to 2 lata dla roszczeń z umowy rachunku bankowego (art. 731 KC). Wyjątek stanowią wkłady oszczędnościowe, gdzie termin wynosi 10 lat. Dla roszczeń z tytułu kredytów bank stosuje ogólne terminy przedawnienia — najczęściej 3 lata dla roszczeń o świadczenia okresowe i 10 lat dla roszczeń o świadczenia nieokresowe.