Użytkowanie ustanowione na rzecz osoby fizycznej wygasa ze śmiercią użytkownika (art. 266 KC) lub wskutek niewykonywania przez 10 lat (art. 255 KC). Kalkulator określa obie daty i wskazuje tę wcześniejszą jako końcową datę wygaśnięcia użytkowania.
Podstawa prawna
- art. 255 Kodeks cywilny (Dz.U.2024.1061) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 1965
- art. 266 Kodeks cywilny (Dz.U.2024.1061) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 1965
Użytkowanie osoby fizycznej — kiedy wygasa?
Użytkowanie jest ograniczonym prawem rzeczowym, które uprawnia użytkownika do korzystania z cudzej rzeczy i pobierania z niej pożytków — z obowiązkiem zachowania substancji rzeczy i jej dotychczasowego przeznaczenia (art. 252 KC). Prawo to ma ściśle osobisty charakter.
Niewykonywanie przez 10 lat — art. 255 KC
Użytkowanie wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć. Termin ten biegnie od ostatniego faktycznego korzystania z prawa. Każdy akt wykonywania użytkowania przerywa bieg terminu, po czym termin biegnie od nowa. Niewykonywanie nie musi być zawinione — wystarczy sam fakt braku korzystania.
Wygaśnięcie ze śmiercią — art. 266 KC
Art. 266 KC stanowi, że użytkowanie jest niezbywalne i wygasa ze śmiercią użytkownika. Oznacza to, że prawo to nie może być przedmiotem obrotu prawnego — nie można go przenieść na inną osobę ani nie przechodzi na spadkobierców. Jest to fundamentalna cecha odróżniająca użytkowanie od prawa własności.
Która data wygaśnięcia jest decydująca?
Użytkowanie wygasa z chwilą zaistnienia pierwszej z przyczyn. Jeśli użytkownik umrze przed upływem 10 lat od ostatniego wykonywania — użytkowanie wygasa ze śmiercią. Jeśli natomiast upłynie 10 lat niewykonywania zanim użytkownik umrze — użytkowanie wygasa z powodu niewykonywania. Kalkulator oblicza obie daty i wskazuje tę wcześniejszą.
Obowiązek zwrotu rzeczy
Po wygaśnięciu użytkowania użytkownik lub jego spadkobiercy są zobowiązani zwrócić rzecz właścicielowi w stanie niepogorszonym (art. 262 KC). Właściciel ma prawo żądać wykreślenia użytkowania z księgi wieczystej nieruchomości.
Przeciętna długość życia (GUS 2024)
- Mężczyzna — przeciętna długość życia: ~77 lat
- Kobieta — przeciętna długość życia: ~83 lata
Kalkulator używa tych danych wyłącznie orientacyjnie. Rzeczywista data śmierci nie jest możliwa do przewidzenia — jest to jedynie szacunek statystyczny.
Często zadawane pytania — użytkowanie osoby fizycznej
Kiedy wygasa użytkowanie?
Użytkowanie wygasa z dwóch głównych przyczyn: (1) wskutek niewykonywania przez lat dziesięć (art. 255 KC), (2) ze śmiercią użytkownika (art. 266 KC). Użytkowanie wygasa z chwilą zaistnienia pierwszej z tych przyczyn. Użytkowanie jest prawem niezbywalnym i niedziedzicznym.
Co oznacza niewykonywanie użytkowania?
Niewykonywanie użytkowania to brak faktycznego korzystania z rzeczy przez 10 lat nieprzerwanie. W przypadku nieruchomości — np. nieobrabianie gruntu, nieuczęszczanie do domu. Termin biegnie od ostatniego aktu korzystania z prawa. Każde faktyczne wykonywanie przerwa bieg terminu.
Czy użytkowanie jest dziedziczne?
Nie. Użytkowanie jest prawem niezbywalnym i niedziedzicznym. Wygasa ze śmiercią użytkownika (art. 266 KC) — i nie przechodzi na jego spadkobierców. Jest to fundamentalna różnica w stosunku do własności i prawa do nieruchomości.
Jak długo trwa użytkowanie?
Użytkowanie trwa przez czas określony w umowie lub do śmierci użytkownika — w zależności, które zdarzenie nastąpi wcześniej. Może być też ograniczone terminem. Praktycznie: jeśli nie ustanowiono terminu, wygasa najpóźniej ze śmiercią użytkownika.
Co się dzieje po wygaśnięciu użytkowania?
Po wygaśnięciu użytkowania użytkownik lub jego spadkobiercy są zobowiązani zwrócić rzecz właścicielowi w stanie niepogorszonym (art. 262 KC). Właściciel ma prawo wykreślenia użytkowania z księgi wieczystej. W razie sporu — powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.