Zasiedzenie nieruchomości następuje po 20 latach w dobrej wierze lub 30 latach w złej wierze — zgodnie z art. 172 Kodeksu cywilnego (Dz.U.2024.1061). Kalkulator oblicza datę zasiedzenia na podstawie daty rozpoczęcia posiadania samoistnego i rodzaju wiary.
Podstawa prawna
- art. 172 Kodeks cywilny (Dz.U.2024.1061) ↗
Obowiązuje od: 1. 10. 1990
- art. 336 Kodeks cywilny (Dz.U.2024.1061) ↗
Obowiązuje od: 1. 1. 1965
Zasiedzenie nieruchomości — art. 172 KC
Zasiedzenie jest jednym z pierwotnych sposobów nabycia własności — tzn. nabycie następuje niezależnie od prawa poprzedniego właściciela. Posiadacz samoistny, który przez wymagany czas nieprzerwanie korzysta z nieruchomości jak właściciel, staje się jej właścicielem z mocy prawa po upływie terminu zasiedzenia.
Termin 20 lat — dobra wiara
Posiadacz w dobrej wierze — który w chwili objęcia posiadania nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że nie jest właścicielem — nabywa własność po 20 latach nieprzerwanego posiadania samoistnego. Dobrą wiarę domniemywa się (art. 7 KC). Ciężar udowodnienia złej wiary spoczywa na tym, kto się na nią powołuje.
Termin 30 lat — zła wiara
Posiadacz w złej wierze — który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nie jest właścicielem — nabywa własność dopiero po 30 latach nieprzerwnego posiadania samoistnego. Przykład: osoba objęła posiadanie nieruchomości wiedząc, że jej właściciel żyje i nie wyraził zgody na przeniesienie własności.
Posiadanie samoistne
Posiadaczem samoistnym jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel (art. 336 KC). Odróżnia się od posiadania zależnego (np. najemca, dzierżawca), które nie prowadzi do zasiedzenia. Zewnętrzne oznaki posiadania samoistnego: ogrodzenie, uprawa, opłacanie podatków, zgłaszanie napraw jako właściciel.
Przerwa biegu terminu
Bieg terminu zasiedzenia przerywa się przez każdą czynność dokonaną przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia własności (art. 123 KC). Po przerwie termin biegnie od nowa.
Stwierdzenie zasiedzenia
Nabycie własności przez zasiedzenie stwierdza sąd w postępowaniu nieprocesowym. Postanowienie sądu ma charakter deklaratoryjny — potwierdza zasiedzenie, które nastąpiło z mocy prawa. Na jego podstawie można dokonać wpisu w księdze wieczystej.
Często zadawane pytania — zasiedzenie nieruchomości
Co to jest zasiedzenie?
Zasiedzenie (art. 172 KC) to sposób nabycia własności rzeczy przez posiadacza samoistnego, który przez określony czas faktycznie włada rzeczą jak właściciel. Po upływie ustawowego terminu posiadacz staje się właścicielem z mocy prawa, bez potrzeby zawierania umowy.
Jaki jest termin zasiedzenia?
Termin zasiedzenia nieruchomości wynosi: 20 lat — dla posiadacza w dobrej wierze (który nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że nie jest właścicielem), 30 lat — dla posiadacza w złej wierze (który wiedział lub powinien był wiedzieć, że nie jest właścicielem). Podstawa prawna: art. 172 KC.
Co oznacza dobra wiara?
Posiadacz jest w dobrej wierze, jeśli w chwili objęcia posiadania nie wiedział i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć, że nie przysługuje mu prawo własności. Przykład: osoba kupiła nieruchomość od osoby, która nie była jej właścicielem, ale nie wiedziała o tym. Dobrą wiarę ocenia się wyłącznie na moment objęcia posiadania.
Czy posiadanie musi być nieprzerwane?
Tak. Zasiedzenie wymaga nieprzerwanego posiadania samoistnego przez cały wymagany okres. Przerwa posiadania (np. utrata władztwa nad rzeczą) powoduje, że bieg terminu zasiedzenia się przerywa. Po odzyskaniu posiadania termin biegnie od nowa. Posiadanie samoistne oznacza korzystanie z rzeczy jak właściciel — dla siebie, nie dla kogoś innego.
Jakie są warunki zasiedzenia?
Zasiedzenie nieruchomości wymaga: (1) posiadania samoistnego — władanie jak właściciel; (2) nieprzerwaności posiadania; (3) upływu czasu — 20 lat (dobra wiara) lub 30 lat (zła wiara). Stwierdzenie zasiedzenia następuje w drodze postępowania sądowego — sąd stwierdza nabycie własności postanowieniem.